Haagse Kunstenaars

De tentoonstelling *The Third Torsion* toont recente werken van Anna Moreno die via utopische architectuur en de mogelijkheden van speculatieve verbeelding reflecteren op tijdelijkheid. Het centrale werk is *The Terminal Beach*, onderdeel van een trilogie waarin projecten van Ricardo Bofill worden afgezet tegen korte verhalen van James Graham Ballard. The Terminal Beach, een film die in samenwerking met de Braziliaanse filmmaker Bernardo Zanotta is geregisseerd, documenteert – in de vorm van een roadmovie – de huidige toestand van een nomadische nederzetting die in 1979 door Ricardo Bofill in de Algerijnse Sahara werd gebouwd in opdracht van president Houari Boumédienne. De bouw dateert uit de utopische periode van de architect, toen zijn bureau, Ricardo Bofill Taller de Arquitectura (RBTA), functioneerde als een smeltkroes van architecten, dichters, schilders en andere makers. Wat bedoeld was als een complex dat volgens modernistische principes was ontworpen, bleef onvoltooid en onthult vandaag de dag de spanning tussen de droom van dat tijdperk en de realiteit van de moderne koloniale erfenis. De trilogie werd ondersteund door Amarte Fonds, Mondriaan Fonds, Stroom Den Haag, VEGAP, Hangar en Ricardo Bofill Taller de Arquitectura.

Marfantes speelt zich af in de Ebro-delta in 2099, in een gemeenschap die zich al heeft aangepast aan de stijgende zeespiegel, verzilting en bodemdaling – verschijnselen die vandaag de dag nog in het verschiet liggen. Centraal in het stuk staat een groep rondtrekkende troubadours die op een mosselplatform een openluchtbioscoop opzetten en een documentaire uit 2024 vertonen waarin mensen uit onze tijd debatteren over oplossingen om de Delta te redden. Het publiek kijkt toe vanuit de toekomst en behandelt de beelden als een archeologisch artefact: een verslag van goede bedoelingen afgewogen tegen wat er daadwerkelijk is gebeurd. Rondom die bioscoop ontvouwen zich andere scènes. Er wordt een gemeenschappelijke paella gekookt met zoutbestendige rijst en blauwe krab, ooit een invasieve soort en nu een folkloristisch element. Een ruiter rijdt het water in op velden waarvan de grond, verzakt door bodemdaling, geen landbouwmachines meer kan dragen. Tieners spelen La Morra. Een jonge zangeres zingt een rondalla uit diezelfde toekomst. De marfantes, spookachtige figuren met wortels in het Andalusisch-Arabisch en die voortleven in de folklore van de Delta, keren terug als hauntologische getuigen van een toekomst die ook anders had kunnen zijn. Het werk is tot stand gekomen in een samenwerking van bijna vijf jaar met boeren, vissers, tieners, activisten en wetenschappers uit de Delta. De opnames vonden plaats in open situaties in plaats van volgens een vast script, en elke persoon op het scherm is een inwoner van het gebied die een speculatieve versie van zichzelf speelt, 75 jaar in de toekomst. De postproductie, uitgevoerd in samenwerking met monteuse Mònica Cambra en ondersteund door de Fundación Daniel y Nina Carasso, breidde deze methode uit tot een reeks collectieve montagesessies die plaatsvonden in rijstpakhuizen, vogelbeschermings-ngo’s en mariene onderzoekslaboratoria verspreid over de Delta. Deelnemers bekeken, bespraken, brachten in kaart en gaven een nieuwe naam aan een onder water gezette versie van hun eigen gebied, en hun woordkeuze heeft de uiteindelijke montage gevoed. Het auteurschap blijft in dit project voortdurend circuleren. De installatie bestaat uit drie gesynchroniseerde kanalen met locatiegebonden, ruimtelijk geluid, ontworpen door Oriol Campi, op een originele compositie van de Maleisische visuele antropoloog Weiyan Low. Geluid wordt behandeld als een ruimtelijk veld dat uit alle drie de schermen tevoorschijn komt.

In *Three Ways to Measure Tides* presenteert Moreno twee elkaar overlappende lagen van de Ebro-delta: de ene onder water, de andere boven water. Deze toekomstbeelden, gebaseerd op wetenschappelijke prognoses, onderzoeken hoe het landschap en zijn bewoners zich zouden kunnen herorganiseren als reactie op de stijgende zeespiegel en territoriale transformatie. Aan de hand van fictieve voorstellingen van het landschap stelt de kunstenaar de perceptie van geologische tijd en de invloed daarvan op het dagelijks leven ter discussie, waarbij hij een parallel trekt tussen de schommelingen van de getijden en de volatiliteit van economische en sociale systemen. De Ebro-delta is een voortdurend veranderend landschap, gevormd door de krachten van sedimentatie, erosie en de stijgende zeespiegel. ‘Three Ways to Measure Tides’ presenteert drie speculatieve houdingen ten opzichte van de toekomst – aanpassing, acceptatie en verzet – door de lens van de soorten in de regio. De invasieve blauwe krab, die floreert in veranderde omstandigheden, symboliseert aanpassing. De bijna uitgestorven Nacra, die zich niet aan milieuveranderingen kan aanpassen, staat voor verzet. De nieuw ontwikkelde zoutbestendige rijst, een door de mens gecreëerd antwoord op verzilting, belichaamt aanvaarding. Met behulp van verlichte beelden en lokale symboliek geeft het werk een nieuwe kijk op hoe zowel ecosystemen als menselijke gemeenschappen omgaan met transformatie, waarbij een parallel wordt getrokken tussen biologische overlevingsstrategieën en politieke besluitvorming in het licht van klimaatverandering.

De video is gefilmd in Costa Paradiso, een vakantieoord aan de noordkust van het eiland Sardinië, een piepklein dorp en vakantieoord dat in de jaren 1970 werd opgericht als een exclusieve VIP-vakantieplek die ooit werd bewoond door filmmaker Michelangelo Antonioni. Antonioni en actrice Monica Vitti woonden in het iconische huis met de bijnaam La Cupola, een betonnen koepel ontworpen door architect Dante Bini. Later werd Costa Paradiso een van de meest bekende - en minder exclusieve - strandbestemmingen in het noorden van Sardinië tijdens het laagseizoen. De beelden bevatten ook scènes van de verlaten militaire basis op het kleine eiland Caprera, van de La Maddalena-archipel, ook in het noorden van Sardinië, waar Garibaldi zijn basis had. Het scheve en gefragmenteerde verhaal neemt ons mee op een fictieve omweg een soort spookachtige figuur geïnspireerd door de actrice Monica Vitti, minnares van Michelangelo Antonioni, met wie ze in La Cupola woonde tijdens de opnames van Il Deserto Rosso (1964). Naar deze film wordt ook verwezen in de video door het lenen van enkele van zijn industriële geluiden en de mythe van de zangstem.

https://vimeo.com/annamoreno/costaparaiso

Bulldozer is een single take continuous zoom die ons meeneemt door een geheime ontmoeting tussen een vastgoedmagnaat en een corrupte politicus in een hotel aan het strand waar ze het succes van een van hun louche deals vieren. Wat begint als een spel tussen macht en geld met een duidelijke seksuele ondertoon, legt al snel de echte bedoelingen achter hun ontmoeting bloot. De politicus heeft de zakenvrouw verkocht om zichzelf te redden op de rand van een anti-corruptie onderzoek en nodigt haar uit om te verdwijnen. Terwijl de spanning escaleert en de zoom zich verscherpt, begrijpen we dat hun aantrekkingskracht onlosmakelijk verbonden is met het gevaar dat ze voor elkaar betekenen.

"Tijd is goud" is een uitdrukking die door alle Spaanstaligen wordt gedeeld en die in de hedendaagse samenleving, die geglobaliseerd is en 24 uur per dag open staat, een meer funeraire relevantie heeft gekregen. Door de factoren van deze uitdrukking om te keren, wordt het goud tijd, een symbool van het koloniale extractivisme dat heeft bijgedragen aan het ontstaan van de globalisering. Vandaag de dag is het extractivistische beleid, gekoppeld aan milieuovereenkomsten, slechts een ander gezicht van een economie gebaseerd op outsourcing. Deze zin is gekrast op de muren van verschillende Spaanse culturele centra in Latijns-Amerika, als onderdeel van een doorlopende reizende tentoonstelling "Fabular un Mundo Diferente", samengesteld door Blanca de la Torre, die symbolisch nul CO2-uitstoot probeert te bereiken. Een medewerker van de instelling heeft zijn fysieke en temporele middelen ingezet om deze zin op de muur te krassen, waarbij hij op zijn beurt de fysieke materie die de zin opbouwt eruit haalt. Moreno ontving alleen een foto van de voltooide zin per e-mail. Volgens onze berekeningen zou de hier getoonde losgemaakte stof ongeveer 50 gram moeten bedragen, wat overeenkomt met de koolstofvoetafdruk van het versturen van een e-mail met bijgevoegde afbeelding. De op de muur gekraste zin Gold is time to love is ontleend aan een ongerealiseerd utopisch project van de Spaanse architect Ricardo Bofill, genaamd The City in Space (1970). De zin verscheen op de plattegrond van de geprojecteerde huizen, waar het meubilair verdween en vervangen werd door termen en zinnen die een nieuwe stedelijke groei voorstelden, gebaseerd op de vraag en niet op vooraf bepaalde plannen.

Anna Moreno's Plastic, Marble, and Helicopters maakt van de utopische architectuur van de jaren zeventig een speculatieve mythe, die ons vanuit een atemporele, nabije toekomst wordt toegeworpen. Het is de culminatie van een jaar onderzoek naar Global Tools, een baanbrekend pedagogisch project dat in 1972 werd opgezet door verschillende architectuurstudio's van de Italiaanse radicale ontwerpbeweging onder leiding van Ettore Sottsass. Global Tools verkondigde de "heroprichting van handarbeid" en het gebruik van "arme techniek" en "eenvoudige technologie", terwijl het lichaam werd aangeroepen als de ultieme vorm van architectuur, een plek met verborgen politiek en creatief potentieel. Sottsass was toen artistiek directeur van Poltronova, een high-end meubelfirma en onderzoekscentrum dat nog steeds enkele van de iconische ontwerpen van de leden van Global Tools produceert. De ironie van de vriendschap van de pro-marxistische groep met de luxe meubelmarkt ontgaat Moreno niet. Met steun van Poltronova produceerde Moreno een vierdelige modulaire sofa, die ze gebruikte als performatieve rekwisiet in de Space Electronic club tijdens het evenement ter gelegenheid van de 50e verjaardag ervan. De Florentijnse discotheek was het ondergrondse centrum waar Global Tools enkele van zijn baanbrekende experimenten uitvoerde. In plaats van deze experimenten na te spelen, stellen Moreno's performances ze op bedachtzame wijze opnieuw voor. Project gemaakt met de steun van Fundación Botín (Santander, Spanje) Centro Studi Poltronova (Florence, Italië) Stichting Stokroos (Utrecht, Nederland)

Anna Moreno's Plastic, Marble, and Helicopters maakt van de utopische architectuur van de jaren zeventig een speculatieve mythe, die ons vanuit een atemporele, nabije toekomst wordt toegeworpen. Het is de culminatie van een jaar onderzoek naar Global Tools, een baanbrekend pedagogisch project dat in 1972 werd opgezet door verschillende architectuurstudio's van de Italiaanse radicale ontwerpbeweging onder leiding van Ettore Sottsass. Global Tools verkondigde de "heroprichting van handarbeid" en het gebruik van "arme techniek" en "eenvoudige technologie", terwijl het lichaam werd aangeroepen als de ultieme vorm van architectuur, een plek met verborgen politiek en creatief potentieel. Sottsass was toen artistiek directeur van Poltronova, een high-end meubelfirma en onderzoekscentrum dat nog steeds enkele van de iconische ontwerpen van de leden van Global Tools produceert. De ironie van de vriendschap van de pro-marxistische groep met de luxe meubelmarkt ontgaat Moreno niet. Met steun van Poltronova produceerde Moreno een vierdelige modulaire sofa, die ze gebruikte als performatieve rekwisiet in de Space Electronic club tijdens het evenement ter gelegenheid van de 50e verjaardag ervan. De Florentijnse discotheek was het ondergrondse centrum waar Global Tools enkele van zijn baanbrekende experimenten uitvoerde. In plaats van deze experimenten na te spelen, stellen Moreno's performances ze op bedachtzame wijze opnieuw voor. Project gemaakt met de steun van Fundación Botín (Santander, Spanje) Centro Studi Poltronova (Florence, Italië) Stichting Stokroos (Utrecht, Nederland)

Serie lampen gemaakt voor het project Plastic, Marmer en Helikopters

2-kanaals video-installatie BILLENNIUM is het resultaat van een onderzoek naar de modulaire architectuur voorgesteld door Ricardo Bofill's Taller de Arquitectura in de jaren zeventig, gecombineerd met de literatuur van de Britse sciencefiction auteur J.G. Ballard. In 1962 schreef Ballard Billennium, dat de claustrofobie en verlamming in een overbevolkte wereld beschrijft. Uitgaande van dit scenario speculeren een expert in community-based economy en een Bitcoin-evangelist op een post-apocalyptische toekomst waarin honing, in plaats van goud of olie, de belangrijkste valuta is. BILLENNIUM richt zich op de grens tussen utopische en dystopische projecten, niet alleen in de architectuur maar ook in de grote verhalen die wij, als samenleving, op de toekomst projecteren. Deze evenwichtshouding wordt in de hele installatie herhaald, ondersteund door Mecalux-structuren gebaseerd op studies van het door Bofill in 1975 ontworpen gebouw Walden 7 en een inval in een enorme hydrocultuurfabriek. De Mecalux structuren bevatten twee schermen: een video opgenomen in het gebouw Walden7, gebouwd door Ricardo Bofill in 1975 nabij Barcelona, en een video opgenomen in een enorme hydrocultuurfabriek in Den Haag. De hangende blauwdrukken zijn gebaseerd op originele tekeningen van Walden7 uit Bofills eigen archief. De installatie bevat vaporwave-muziek gecomponeerd door Siem Beets en een audiogids met de speculaties van de twee economie-experts. De Architectenvereniging van Catalonië is gastheer van deze video-installatie die plaatsvindt in het kader van Beehave, een project van de Miró Foundation in Barcelona.

In 1970 werd in Moratalaz (Madrid) een happening georganiseerd ter promotie van het utopische woonproject De Stad in de Ruimte van de Spaanse architect Ricardo Bofill (Ricardo Bofill Taller de Arquitectura). Dat onofficiële evenement is nooit gedocumenteerd en uiteindelijk is het woningbouwproject nooit gebouwd. In juni 2017 speelde Anna Moreno de gebeurtenis opnieuw na op dezelfde plaats als het origineel, en documenteerde zowel de gebeurtenis als het onderzoeksproces door middel van geluid. Deze opnames zijn uitgebracht op een limited edition LP, die nu te zien is in de Ondertussen-ruimte, met de getuigenissen van de architecten, muzikanten en directe getuigen die betrokken waren bij de gebeurtenis in 1970. De uitgave bevat ook een boekje met fictieve verhalen geschreven door de architecten Paula Currás & Havi Navarro, de curator María Montero, de blueskenner Ramon del Solo en Anna Moreno zelf.

In 1970 werd in Moratalaz (Madrid) een happening georganiseerd ter promotie van het utopische woonproject De Stad in de Ruimte van de Spaanse architect Ricardo Bofill (Ricardo Bofill Taller de Arquitectura). Dat onofficiële evenement is nooit gedocumenteerd en uiteindelijk is het woningbouwproject nooit gebouwd. In juni 2017 speelde Anna Moreno de gebeurtenis opnieuw na op dezelfde plaats als het origineel, en documenteerde zowel de gebeurtenis als het onderzoeksproces door middel van geluid.

Eerste publieke presentatie: 1646, Den Haag, juni 2015 Een awkward-game is een week lang evenement op het kruispunt tussen tafeltennis en politiek. Bestaande uit een reeks openbare evenementen en een installatie over de politieke oorsprong van het spel. De oorsprong van tafeltennis ligt in lijn met de geopolitiek: de Britse aristocraat Ivor Montagu stelde de spelregels vast in de jaren 30, omdat hij geloofde dat dit het communisme over de hele wereld kon helpen verspreiden. Hij werd een Sovjet-spion, bevriend met Trotski, Chaplin en met het produceren van de vroege films van Hitchcock. Toen Mao het spel als Chinese nationale sport oprichtte, werd het een vitaal onderdeel van zijn buitenlands beleid en bereikte het zijn hoogtepunt met het herstel van de betrekkingen tussen de VS en China door de uitwisseling van tafeltennisspelers in 1971. In dit project parallelle diplomatie met dialogen, een term die door Bakhtin is bedacht, ook in de jaren 30 bedoeld om te zien hoe lezers zich engageren in een verhaal door niet-lineaire processen, en dat wordt momenteel gebruikt in sociale wetenschappen, en benadrukt hoe dialoog zelf het bestaan ​​van 'de ander' mogelijk maakt.